Currently browsing category

Edebiyat

Cemal Süreya: “Şiir anayasaya aykırıdır”

Tabiat ahlakı kovuyor. Nerde bir ahlak türemişse, orda tabiatla ahlak çatışma halinde. Sanatı doğuran mutlaka bu çatışmadır demiyoruz. Ama sanatı besleyen bu çatışmadır diyoruz. Tabiat sanatla kurulu düzene baş kaldırıyor. İtiyor onu. Hafife alıyor. Bozuyor.  Ağuluyor. Sanatlar içinde bu özelliği en çak taşıyan da şiir sanatıdır. O kadar ki bu …

Kafka’nın Dönüşüm’ü: Analiz

Dönüşüm Franz Kafka Dönüşüm (1912) babanın ölümcül iktidarı üzerine bir anlatıdır. İsteği dışında dev bir böceğe dönüşen Gregor Samsa, ‘babanın elinde sallanan sopayı her an sırtına ya da başına yiyip ölme’ tehdidi altındadır. Patriarkın öfkesinden, babanın üzerine yürüyen ve Gregor’un hayatını bağışlaması için ona yalvaran anne sayesinde kurtulur. Yaralı, örselenmiş, …

Suç ve Ceza Roman İncelemesi

“Tarihte çirkinliklerden ve aptallıklardan başka bir şey yoktur! Tüm bunları aptallıkla açıklıyorlar. Bu nedenle yaşamın canlı sürecinden nefret ediyorlar! Tek bir canlı ruh istemiyorlar!” Suç ve Ceza / Dostoyevski Anımsatma: Raskolnikov, Dosteyevski’nin Suç ve Ceza romanında insanlara iyilik etmek için tefeci bir kadını öldürür, paralarını alır. Sonra pişmanlık duyar ve …

Yalnızlığın Diyalektiği – Octavio Paz

Kişinin içinde yaşadığı dünyayı ve kendisine yabancılaşmış olduğunu bilmesi demek olan yalnızlık Meksikalılara özgü bir duygu değildir. Bütün insanlar yaşamlarının en az bir döneminde kendilerini yapayalnız bir kişi gibi duyumsarlar. Ve de gerçekten yalnızdırlar. Yaşamak, gizemli bir gelecekte varacağımız yere gitmek için geçmişte bulunduğumuz yerden yola koyulmak demektir. Yalnızlık, insan …

Neden

Kafasına elinde tuttuğu bardakla vurmaya başladı. “neden” diye haykırdı. “nedeeeen!.. Daha önce hiç böyle bağırmamıştı. Sıkıca tuttuğu bardak masanın üzerine yuvarlandı. Okuldan sonra kiraladığı küçük bir dairede yalnız yaşardı. Nemden duvarları dökülen bu dairenin her yanında yankılandı sesi. İçi titredi. Aylardır kimseyle görüşmüyordu. Telefonu vardı ama sadece gelen aramalara açıktı. …

Karşı Dairedeki Güzel Kız

Saatlerdir kapının arkasında, bir gözü dürbünde karşı dairedeki güzel kızın evden çıkacağı saati bekliyordu. Apartmana taşınalı 40 gün kadar olmuştu. Bir iki kere apartmanda öylesine merhabalaşmaktan başka tek kelime konuşmamışlardı. Ancak niyeti bugün bu sessizliğe bir son vermekti. Üzerinde gıcır takımı ve elinde deri evrak çantasıyla onun daireden çıkış anını …

Sait Faik’in doğum gününde “A’dan Z’ye Sait Faikçe”

Sait Faik Abasıyanık’ın 109. doğum günü vesilesiyle, İpekli Mendil öykü sözlüğünün yazarlarından Gülda Şahin, mini bir Sait Faik sözlüğü hazırladı. Bu sözlüğü yazarın doğduğu ayda onu bir kez daha anmak adına yayınlıyoruz. İyi ki doğdun Sait Faik! ADA: “Çocukluğumdan beri haritaya ne zaman baksam gözüm hemen bir ada arar; şehir, …

Türkiye’de kitap ekleri ve problemleri

Türkiye’de yayımlanan kitap eklerinde dönen usulsüzlükler ve içerikleri konusunda az da olsa yazılar yazıldı. Bu yazıların önemli çoğunluğu kitap eklerinin içerikleri hakkındaki eleştirilerdi. Ancak bütün bu eleştirilere rağmen kitap eklerinde herhangi bir gelişme gözlenemedi. Duruş olarak başından itibaren iyi yayınlar yapan, eleştiri yazıları yazan gazeteler vardı muhakkak. Ancak sektörün genel …

Otoritenin kritiği ve Oğuz Atay distopyası (1)

Distopya adıyla tanımladığımız ve Türkiye edebiyatında çok örnekleri bulunmayan ancak dünya edebiyatında müstesna eserlerine, örneklerine rastladığımız ve otorite eleştirisinin anlatı bilim aracılığıyla yapıldığı bir türdür. George Orwel’in 1984’i, Ray Bradbury’nin Fahrenheit 451’i ve Ursula K. Le Guin’nin Mülksüzler kitapları bu türün dünya edebiyatındaki örneklerinden birkaç tanesidir. Ve her birisinde edebi …

Ölüm Hayatı Sonsuz Bir Karede Dondurmaktır!

 “Allah, o canları öldükleri zaman, ölmeyenleri de uyuduklarında alır. Sonra haklarında ölüm hükmü verdiklerini alıkoyar, diğerlerini de takdir edilmiş bir süreye kadar salıverir. Şüphesiz ki bunda düşünecek bir kavim için nice ibretler vardır.” Zümer Sûresi 42 Modernleşmenin insanlığa yaptığı en büyük kötülüklerden bir tanesi, ölümü gözümüzün önünden ücra bir köşeye sürmek için …